แผนการพัฒนาพื้นที่ 5 จชต ตอนที่ 2

การจัดทำแผนงานหลักภายใต้แผนการพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ครั้งนี้ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการรัฐมนตรีพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (จชต.) ดำเนินการตามเจตนารมณ์ "การเมืองนำการทหาร" ของรัฐบาล เพื่อมุ่งประสานรอยร้าว และร้อยดวงใจคนไทยทุกคนเข้าด้วยกัน ไม่ว่าเป็นเชื้อชาติ ศาสนาใด โดยได้นำแนวคิดและหลักการต่าง ๆ ที่เน้นการหลีกเลี่ยงความรุนแรงและสอดคล้องกับลักษณะของปัญหามาประยุกต์ใช้ ซึ่งลักษณะของปัญหาในพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้นี้ เหมาะสมและจำเป็นอย่างยิ่งกับการน้อมนำแนวคิดพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในเรื่อง "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" และยุทธศาสตร์ เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา มาเป็นแนวปฏิบัติ และมุ่งพัฒนาให้ประชาชนสามารถพึ่งตนเองได้พอมีพอกิน อยู่ในทางสายกลางตาม "วิถีมุสลิม" และดำรงชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรี
ด้วยปัญหาความยากจนและปัญหาคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นปัญหาพื้นฐานของประชาชนส่วนใหญ่ ดังนั้นการยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของประชาชนในระดับหมู่บ้าน จึงเป็นแผนที่รัฐบาลได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะชุมชนชนบทของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมีข้อมูลบ่งชี้ชัดเจนว่าจำนวนคนยากจนใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้เพิ่มขึ้นจากจำนวน 263,000 คน ในปี 2547 เป็น 308,000 คน ในปี 2550 หรือคิดเป็นร้อยละที่เพิ่มขึ้น 14.8 เป็น 16.9 ของจำนวนประชากรทั้ง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

ดังนั้นเป้าหมายของการยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของประชาชนในระดับหมู่บ้าน ตามแผนนี้ครอบคลุมหมู่บ้านทั้งหมด 2,901 หมู่บ้าน ใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยในปี 2552- 2553 เร่งรัดดำเนินการในหมู่บ้านเป้าหมายเร่งด่วน 696 หมู่บ้าน/ชุมชนที่มีระดับรายได้ต่ำ และอยู่ในพื้นที่เสี่ยง และ 205 หมู่บ้านในบริเวณใกล้เคียง โดยในปี 2554-2555 ดำเนินการปีละ 1,000 หมู่บ้าน เป้าหมายในการพัฒนาที่สำคัญคือการกำหนดให้เพิ่มรายได้ครัวเรือนเฉลี่ยจาก 64,000 บาท/ปีในปัจจุบัน เป็นไม่ต่ำกว่า 120,000 บาท/ปี เท่ากับระดับรายได้ค่าจ้างขั้นต่ำที่ครัวเรือนจะได้รับ

การขับเคลื่อนโครงการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินโดยชุมชนท้องถิ่นเป็นหลัก เป็นโครงการสำคัญโครงการหนึ่ง ภายใต้แผนพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีแนวทางการดำเนินโครงการที่เน้นให้ชุมชนเป็นแกนหลักในการดำเนินงานประกอบด้วย 2 ส่วนคือ ปัญหาด้านที่อยู่อาศัย และปัญหาที่ดินทำกิน ทั้งนี้ได้กำหนดพื้นที่แก้ไขเป้าหมายดำเนินการในปี 2553 ประกอบด้วยพื้นที่แก้ไขปัญหาด้านที่อยู่อาศัย 100 ตำบล พื้นที่แก้ไขปัญหาที่ดินทำกิน และหมู่บ้านพัฒนาเร่งด่วน 696 หมู่บ้าน รวมงบประมาณทั้งสิ้น 1,228 ล้านบาท โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบ สำหรับกระบวนการดำเนินงานในส่วนของการซ่อมแซม หรือสร้างบ้าน เน้นการให้ชุมชนเป็นแกนหลัก โดยมีคณะทำงานในระดับชุมชน ดำเนินการจัดเวทีทำความเข้าใจวัตถุประสงค์และแนวทางการดำเนินโครงการ พร้อมทั้งดำเนินการสำรวจข้อมูล จัดเวทีประชาคมหมู่บ้านตรวจสอบข้อมูล กำหนดหลักเกณฑ์การคัดเลือก การสนับสนุนงบประมาณแนวทางการดำเนินการ และคัดเลือกผู้ที่ควรได้รับความช่วยเหลือ รวมทั้งการกำหนดแนวทางการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นต่อการซ่อมแซม หรือสร้างบ้าน ตลอดจนการจัดตั้งกองทุนชุมชนรองรับการจ่ายเงินคืนสมาชิกผู้เข้าร่วมโครงการ เพื่อนำเงินกองทุนไปใช้พัฒนาหมู่บ้านในด้านอื่นๆต่อไปตามวัตถุประสงค์ของชุมชน ในส่วนของการดำเนินการ ได้พิจารณาเพื่อแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินในพื้นที่ 5 จังหวัด สำหรับประชาชนที่มีฐานะยากจน มีรายได้ต่ำกว่า 64,000-120,000 บาท ต่อปี

ด้านที่อยู่อาศัยจะดำเนินการ 2 ลักษณะ คือ การสร้างใหม่ สนับสนุนงบประมาณ 80,000-120,000 บาท และการซ่อมแซมหรือต่อเติมบ้านสนับสนุนงบประมาณ 15,000-50,000 บาท ตามสภาพความเป็นจริง โดยเน้นการมีส่วนร่วม จากการสำรวจรายชื่อผู้เดือดร้อน ทั้งข้อมูล ที่ได้จากจากหน่วยงาน และจากชาวบ้านที่มาแจ้งเอง ซึ่งมีกระบวนการตรวจสอบข้อมูลโดยการทำประชาคมหมู่บ้านมี 4 เสาหลัก คือผู้นำศาสนา ผู้นำธรรมชาติ ผู้นำท้องถิ่น หรือ อบต. และผู้นำท้องที่คือ กำนัน ผู้ใหญ่บ้านเป็นสักขีพยาน เมื่อได้รายชื่อผู้ผ่านกระบวนการพิจารณาแล้ว จะส่งข้อมูลไปยังอำเภอและจังหวัด หลังจากนั้นจะมีเจ้าหน้าที่จากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) เข้ามาช่วยชุม ชนพัฒนาโครงการเพื่อนำเสนอต่อคณะกรรม การโครงการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินเพื่อพิจารณาอนุมัติงบประมาณ โดยให้ชาวบ้านเป็นเจ้าของโครงการ บริหารงบประมาณโครงการด้วยตนเอง และการให้ผู้ได้รับความช่วยเหลือแล้วส่งเงินคืนกลับสู่ชุมชน เพื่อเป็นกองทุนหมุนเวียนให้ชุมชนนำไปใช้ช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนรายอื่นต่อไป โดยชุมชนท้องถิ่นเป็นหลัก ภายใต้แผนพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จากการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2552 คณะรัฐมนตรีได้มีมติ ทั้งการรับทราบ, การเห็นชอบ, การมอบหมาย และการอนุมัติให้ดำเนินการตามแผนพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ หลายโครงการ ดังนี้

1. รับทราบผลการประชุมคณะกรรมการรัฐมนตรีพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (รชต.) ครั้งที่ 3/2552

2. มอบหมายให้กระทรวงการคลังเร่งรัดการจัดทำแผนไทยเข้มแข็ง 5 ดาว และนำเสนอต่อคณะกรรมการ รชต.พิจารณาในการประชุมคราวต่อไป

3. มอบหมายให้คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เร่งรัดการสร้างความชัดเจนของแผนการพัฒนาพื้นที่ภาคใต้โดยเฉพาะการพัฒนาสะพานเศรษฐกิจ (Landbridge) เชื่อมโยงฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทยบริเวณสงขลา — สตูล และพิจารณาความเหมาะสมของโครงการที่นักลงทุนต่างประเทศให้ความสนใจ เช่น โครงการก่อสร้างเส้นทางเชื่อมโยงจังหวัดสตูล — รัฐปะลิส ประเทศมาเลเซีย

4. มอบหมายให้ สศช. ติดตามผลการดำเนินการและผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นต่อผู้ประกอบการ กรณีที่ให้ธนาคารของรัฐรับดำเนินการเรื่องสินเชื่อผ่อนปรนต่อจากธนาคารแห่งประเทศไทย

5. อนุมัติการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดและงบประมาณโครงการในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ดังนี้

5.1 เห็นชอบการเปลี่ยนแปลง รายละเอียดและงบประมาณโครงการ ได้แก่ (1) โครงการน้ำอุปโภคบริโภคในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ วงเงิน 275.663 ล้านบาท (กรมทรัพยากรธรณี) (2) โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ จำนวน 15 แห่ง วงเงิน 29.607 ล้านบาท(กรมพัฒนาที่ดิน) และ (3)โครงการพัฒนาที่ดินอันเนื่องมาจากพระราชดำริ วงเงิน 13.75 ล้านบาท (กรมพัฒนาที่ดิน)

5.2 เห็นชอบในหลักการปรับปรุงรายละเอียดโครงการของกระทรวงสาธารณสุข ได้แก่ (1) โครงการพัฒนาศักยภาพโรงพยาบาลเพื่อการจัดบริการด้านสุขภาพ วงเงิน 432.270 ล้านบาท และ (2) รายการค่าก่อสร้างอาคารที่พักพยาบาลสำหรับพยาบาลเพื่อรองรับผู้สำเร็จการศึกษาจากโครงการผลิตพยาบาลวิชาชีพเพื่อแก้ปัญหาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วงเงิน 580.659 ล้านบาท โดยให้ สศช., สำนักงบประมาณ และกระทรวงสาธารณสุขตรวจสอบรายละเอียดโครงการ โดยเฉพาะราคากลางของโครงการที่ปรับปรุงใหม่ ให้สอดคล้องกับข้อเสนอรายงานของคณะกรรมการสอบสวนการทุจริตโครงการไทยเข้มแข็ง ของกระทรวงสาธารณสุข ก่อนการดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป และพิจารณาการนำวงเงินคงเหลือจากการปรับลดงบประมาณโครงการจัดสรรเพิ่มเติมสำหรับการบริหารงานและการเพิ่มเติม บุคลากรสาธารณสุขในพื้นที่ 5จังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วย

5.3 เห็นชอบการเปลี่ยนแปลงหน่วยงานดำเนินโครงการฟาร์มตัวอย่างและโครงการพัฒนาการเกษตรผสมผสานตามพระราชดำริ วงเงิน 105 ล้านบาท จากกรมราชองครักษ์ เป็นกองบัญชาการกองทัพไทย(หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา)

5.4 เห็นชอบให้กรมการทหารช่างเป็นหน่วยดำเนินโครงการ และเบิกจ่ายงบประมาณแทนกรมทางหลวง ได้แก่ (1) โครงการก่อสร้างทางหลวงหมายเลข 410 (สายจังหวัดยะลา-อำเภอเบตง ตอนสะพานข้ามอ่างเก็บน้ำบางลาง) วงเงิน 446.755 ล้านบาท โดยในปี 2553 ใช้เงินกันเหลื่อมปี จำนวน 40 ล้านบาท และงบกลางรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น จำนวน 223.558 ล้านบาท และในปี 2554 ให้ใช้เงินงบประมาณประจำปี จำนวน 183.997 ล้านบาท (2) โครงการก่อสร้างทางหลวงหมายเลข 4066 (สายบ้านตะโล๊ะหะลอ-บ้านปาลอปาเต๊ะ) วงเงิน 239 ล้านบาท โดยจัดทำรายละเอียดประมาณการราคางานในส่วนที่เหลือและนำเสนอขออนุมัติตามขั้นตอนต่อไป

5.5 เห็นชอบโครงการสตูลเมืองน่าอยู่ (การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมคลองตายาย) วงเงิน 24.89 ล้านบาท เพิ่มเติมไว้ในแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555 และให้กระทรวงมหาดไทยโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรี เสนอรายละเอียดโครงการต่อคณะ

5.6 เห็นชอบในหลักการศึกษาความเหมาะสมโครงการอุโมงค์เชื่อมทางหลวงระหว่างจังหวัดสตูล-รัฐปะลิส มาเลเซีย โดยมอบหมายให้จังหวัดสตูลร่วมกับกรมทางหลวง และสศช. พิจารณาความเชื่อมโยงโครงการกับการพัฒนาสะพานเศรษฐกิจสงขลา-สตูล และดำเนินการตามขั้นตอนของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยมาตรา 67 วรรค 2 อย่างเคร่งครัด ทั้งนี้ ในส่วนของงบประมาณในการศึกษาความเหมาะสมโครงการ ให้กระทรวงคมนาคมพิจารณาปรับแผนการใช้จ่ายงบประมาณปี 2553 โดยให้จังหวัดสตูลจัดสรรงบประมาณของจังหวัดสมทบด้วย หากไม่เพียงพอให้เสนอขอใช้จากงบกลางรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็นตามขั้นตอนต่อไป

6. อนุมัติการเปลี่ยนแปลงแผนงานโครงการภายใต้แผนการพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ตามผลการจัดทำประชาคม 696 หมู่บ้าน ดังนี้ มอบหมายให้หน่วยงานรับผิดชอบเร่งรัดดำเนินโครงการที่ไม่มีผลกระทบต่อผลการประชาคม หมู่บ้านได้ทันที จำนวน 31 โครงการ วงเงิน 4,399.89 ล้านบาท และจัดทำแผนการดำเนินโครงการเป็นรายเดือน พร้อมทั้งรายงานผลการดำเนินงานต่อ ศอ.บต. ทุกเดือน เพื่อนำเสนอรองนายกรัฐมนตรี (นายสุเทพ เทือกสุบรรณ) ประธานอชต. ทราบภายใน วันที่ 5 ของทุกเดือน
เห็นชอบการโอนเปลี่ยนแปลงรายละเอียดโครงการ และงบประมาณเพื่อเกลี่ยงบประมาณให้สอดคล้องกับผลการประชาคมหมู่บ้าน จำนวน 17 โครงการ วงเงินงบประมาณเดิม 1,318.61 ล้านบาท และเพิ่มเติมในส่วนที่ยังขาดงบประมาณอยู่ จำนวน 347.72 ล้านบาท โดยโอนเปลี่ยนแปลงโครงการต้นกล้าอาชีพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ วงเงิน 420 ล้านบาท เพื่อให้โครงการตามผลประชาคมสามารถดำเนินการได้ทันที
เห็นชอบโครงการที่เสนอเพิ่มเติมใหม่ จำนวน 14 โครงการ วงเงิน 1,059.76 ล้านบาท และให้หน่วยงานเจ้าของโครงการที่เกี่ยวข้องโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีกระทรวงเจ้าสังกัดเสนอโครงการต่อคณะกรรมการกลั่นกรองและบริหารโครงการภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555 ตามขั้นตอนต่อไป
มอบหมายให้กระทรวงแรงงานร่วมกับจังหวัดชายแดนภาคใต้จัดทำประชาคมเพื่อสำรวจความต้องการเพิ่มเติมกลุ่มครัวเรือน ที่ได้รับการส่งเสริมอาชีพแล้วมีรายได้ต่ำกว่า 120,000 บาท/ปี เพื่อจัดทำโครงการพัฒนาอาชีพให้มีรายได้ตามเป้าหมายที่กำหนดเสนอขอรับงบประมาณเพิ่มเติม และหากยังมีครัวเรือนที่มีความต้องการอาชีพการเกษตรก็ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำโครงการตอบสนองความต้องการเพื่อขอรับงบประมาณเพิ่มเติมต่อไป มอบหมายให้ ศอ.บต. ร่วมกับจังหวัดชายแดนภาคใต้ และหน่วยบัญชาการทหารพัฒนา (นทพ.) พิจารณาจัดทำรายละเอียดโครงการส่งเสริมการเลี้ยงโคเนื้อ ซึ่งเป็นโครงการที่เสนอเพิ่มเติมใหม่โดยเฉพาะการกำหนดหลักเกณฑ์การดำเนินโครงการ ให้สอดคล้องกับศักยภาพของครัวเรือนเป้าหมาย เพื่อให้มีรายได้ตามที่กำหนด และนำเสนอ รองนายกรัฐมนตรี (นายสุเทพ เทือกสุบรรณ) ประธาน อชต. ให้ความเห็นชอบก่อนนำเสนอขออนุมัติตามขั้นตอนต่อไป มอบหมายให้กระทรวง และกรมที่เกี่ยวข้องกำกับหน่วยงานในพื้นที่เพื่อให้ความร่วมมือด้านการประสานงานและการดำเนินการตามข้อสั่งการ หรือการมอบหมายงาน ตามมติคณะรัฐมนตรี มติ รชต. และ มติ อชต. อย่างเคร่งครัด

7. เห็นชอบในหลักการโครงการและกรอบวงเงินงบประมาณสนับสนุนและส่งกำลังบำรุงสมาชิก
อส. ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวม 2 รายการ วงเงินรวม 246,390,300 บาท ได้แก่ (1) การสร้างโรงนอนสำหรับสมาชิก อส. จำนวน 38 หลัง วงเงิน 159,600,000 บาท และ (2) การจัดหาเสื้อเกราะป้องกันกระสุน 1,977 ตัว วงเงิน 86,790,300บาท โดยให้กระทรวงมหาดไทยโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีเสนอรายละเอียดโครงการต่อคณะกรรมการกลั่นกรองและบริหารโครงการภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555 ตามขั้นตอนต่อไป ทั้งนี้ให้กรมการปกครองและกระทรวงกลาโหมร่วมกันพิจารณาความเหมาะสมและคุณสมบัติของเสื้อเกราะป้องกันกระสุนที่จะจัดหาตามรายการดังกล่าว

8. เห็นชอบหลักการแนวคิดโครงการหนึ่งอำเภอหนึ่งฟาร์มในจังหวัดชายแดนภาคใต้ระยะเร่งด่วนตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เสนอ และมอบหมายให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จัดทำรายละเอียดโครงการนำเสนอ อชต. ที่มีรองนายกรัฐมนตรี (นายสุเทพ เทือกสุบรรณ) เป็นประธานพิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนเสนอขออนุมัติงบประมาณจากแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555 ตามขั้นตอนต่อไป

9. เห็นชอบในหลักการสนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติมในการขับเคลื่อนแผนการพัฒนาพื้นที่ พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยมอบหมายให้สำนักงบประมาณรับไปพิจารณาแหล่งเงินงบประมาณ โดยหารือร่วม กอ.รมน. ภาค 4 ส่วนหน้า, ศอ.บต. และจังหวัดชายแดนภาคใต้

10. เห็นชอบในหลักการการพัฒนากายภาพของมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ โดยมอบหมายให้มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์เสนอรายละเอียดของแผนพัฒนามหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งรวมทั้งการพัฒนาหลักสูตรและบุคลากรในภาพรวม ผ่านกระทรวงเจ้าสังกัด แล้วส่งให้สำนักงบประมาณพิจารณากลั่นกรองโครงการและความเหมาะสมของวงเงินงบประมาณเพื่อเสนอให้ อชต. พิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนนำเสนอขอรับงบประมาณจากแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555 ตามขั้นตอนต่อไป

11. มอบหมายให้ ศอ.บต. มอบภารกิจโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนระดับหมู่บ้านในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (พนม.) ในพื้นที่ 12 อำเภอที่เหลือของจังหวัดสงขลา ให้ กอ.รมน.จังหวัดสงขลาดำเนินการแทน

12. มอบหมายให้สำนักนายกรัฐมนตรี พิจารณาองค์ประกอบ และอำนาจหน้าที่คณะอนุกรรมการด้านการประชาสัมพันธ์การดำเนินงานแก้ไขปัญหาในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ภายใต้ รชต. โดยมีรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี (นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย) เป็นประธาน และพลตรี ฐิติวัชร กำลังเอก เป็นเลขานุการ เพื่อเสนอนายกรัฐมนตรีแต่งตั้งตามขั้นตอนต่อไป ทั้งนี้มติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวข้างต้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะได้นำไปขยายผลสู่การปฏิบัติต่อไป ....

จะเห็นได้ว่าพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วิถีการดำรงชีพของประชาชนซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม มีความชีวิตที่สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอยู่แล้ว อีกทั้งการจะเข้าไปแก้ปัญหาที่มีความซับซ้อนเชื่อมโยงกันหลายมิติ ในพื้นที่ที่มีลักษณะเป็นอัตลักษณ์เฉพาะเช่นนี้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้าใจถึงแก่นแท้ของปัญหา เข้าถึงความรู้สึกนึกคิดของประชาชนในพื้นที่ และดำเนินการพัฒนาอย่างเหมาะสมโดยต้อง “ยึดประชาชนเป็นตัวตั้ง” ให้ประชาชนร่วมตัดสินใจใช้ “แนวทางสันติวิธี” จัดการความขัดแย้ง และสร้างความสมานฉันท์ควบคู่ไปกับ “การอำนวยความเป็นธรรมตามหลักสิทธิมนุษยชน” เพื่อเสริมสร้างสันติสุขในพื้นที่ นอกจากนี้ ยังจำเป็นต้องอาศัยการร่วมแรงร่วมใจกันของหน่วยงานภาครัฐในการ“บูรณาการการพัฒนาทุกมิติ” ทั้งในด้านสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคง เพื่อให้ประชาชนมีความอุ่นใจ และเกิดสันติสุขอย่างยั่งยืน.

วจิรา ชุติกชุษณพงศ์ / เรียบเรียง
ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน ภาค 4 ส่วนหน้า